Jak przygotować się na upał?

Poradnik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) Upał to stan pogody, w którym temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. Wysokie temperatury wymagają od nas szczególnej ostrożności i odpowiedniego przygotowania. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje oraz zasady bezpieczeństwa, które pomogą Ci przetrwać gorące dni 

Kiedy upał jest najgroźniejszy?

• Najwyższa temperatura: Wbrew powszechnej opinii najwyższe temperatury w ciągu dnia nie występują w południe, lecz pomiędzy godziną 15:00 a 18:00. 
   
• Promieniowanie UV: Najsilniejsze promieniowanie ultrafioletowe notowane jest w godzinach 12:00–13:00. 

Wpływ wysokich temperatur na organizm

• Wzrost temperatur znacząco zwiększa ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Może to doprowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu. 
• Objawy udaru: Zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, niebezpieczny wzrost temperatury ciała oraz przyspieszone bicie serca i oddech. 
• Układ nerwowy: Upały mogą powodować ospałość, zdenerwowanie, a także znacząco obniżają koncentrację i efektywność pracy. 

Główne zasady ochrony przed upałem:

• Nawadnianie: Pij duże ilości wody, najlepiej niegazowanej. Unikaj kawy oraz napojów z dużą ilością cukru , a także alkoholu , ponieważ sprzyjają one szybkiemu odwodnieniu organizmu. 
• Ubiór: Wybieraj lekką, przewiewną odzież z tkanin naturalnych w jasnych kolorach, co wspiera właściwą termoregulację.  
• Ograniczenie słońca: Przebywaj na słońcu maksymalnie do 2 godzin, pamiętając o stosowaniu kremów ochronnych.  
• Zabezpieczenie domu: W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje (szczególnie po nasłonecznionej stronie), aby ograniczyć napływ gorąca. Otwieraj okna nocą, gdy temperatura spada.  
• Ograniczenie wysiłku: Unikaj forsownego wysiłku fizycznego (np. biegania) w najgorętszej porze dnia, gdyż może to wywołać skurcze mięśni, przegrzanie lub udar.  
• Podróże: Podczas jazdy samochodem rób częstsze przerwy i odpoczywaj w cieniu, aby utrzymać odpowiedni poziom koncentracji.  
• Unikanie szoku termicznego: Jeśli pracujesz w klimatyzowanym pomieszczeniu, nie wychodź od razu na zewnątrz. Będąc nad wodą, nie wchodź do niej gwałtownie bezpośrednio po opalaniu – najpierw powoli opłucz i schłodź ciało.  
• Lekka dieta: Przygotowuj lekkie posiłki bogate w owoce i warzywa. Unikaj potraw tłustych, smażonych i wysokokalorycznych.  
• Konsultacja z lekarzem: Osoby przyjmujące leki powinny upewnić się u lekarza, czy nie wpływają one niekorzystnie na termoregulację lub równowagę wodno-elektrolitową. 
  BEZWZGLĘDNY ZAKAZ: Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura w nagrzanym samochodzie może szybko sięgnąć 50–60°C! 
• Jeśli poczujesz silne osłabienie, zawroty głowy, niepokój lub potworne pragnienie, natychmiast przejdź w chłodne miejsce i skontaktuj się z dyspozytorem medycznym pod numerem alarmowym. 
  Szczególna opieka nad dziećmi i seniorami
  Upał jest wyjątkowo niebezpieczny dla dzieci oraz osób starszych. Należy również pamiętać o czworonogach, u których wysokie temperatury także prowadzą do przegrzania organizmu. 

Ochrona dzieci 

• Ubieraj dziecko w lekkie, jasne, przewiewne ubranka oraz czapeczkę z daszkiem. 
• Stosuj kremy z wysokim filtrem i chroń malucha przed słońcem (używaj parasolki nad wózkiem nawet w cieniu). 
• Podawaj letnie (nie zimne) napoje: wodę mineralną, soki lub herbatki ziołowe/owocowe. 
• Kąp dziecko w letniej, a nie zimnej wodzie. 
• W upalne dni zrezygnuj z noszenia dziecka w nosidełku, gdzie może być mu zbyt gorąco. 
• Na spacer zawsze zabieraj butelkę z napojem oraz nawilżone chusteczki. 
• Nie wychodź z dzieckiem na zewnątrz, kiedy jest najgoręcej. 
• Ponieważ wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii Salmonella, często myj ręce i unikaj podawania dziecku potraw zawierających surowe jajka. 

Ochrona osób starszych 

• Seniorzy powinni ograniczyć wychodzenie z domu. Jeśli wyjście jest niezbędne, muszą bezwzględnie zakładać nakrycie głowy. 
• Osoby starsze przyjmują zazwyczaj więcej leków. Podczas upałów i towarzyszącego im odwodnienia stężenie leków w organizmie może niebezpiecznie wzrosnąć, stanowiąc zagrożenie dla życia. Seniorzy muszą bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie i rygorystycznie stosować się do zasad bezpieczeństwa.